• Leon Quaden

Lening van familie

Familielening, maak het niet te bont!

Een eigen woning financieren binnen de familiekring, bijv. van ouders aan kinderen, kan aantrekkelijk zijn. De ouders krijgen een hogere rente dan bij de bank en het kind kan zonder al te veel gedoe lenen. Hoe hoog mag de rente zijn?

Gerelateerde documenten

📷 Eigenwoninglening [Contract]

Wat speelde er onlangs bij de rechter?

Annuïtaire lening. In een recente zaak voor de Rechtbank Den Haag (ECLI:NL:RBDHA:2018:10443) gaat het om een echtpaar dat voor de aankoop van hun eigen woning een lening is aangegaan bij de ouders van de man. Dit betreft een annuïtaire lening met een hoofdsom van € 271.556.


Geen zekerheid.

Op de lening moet jaarlijks een rente worden betaald van 9%. Deze hoge rente wordt door de ouders onderbouwd met het feit dat er geen zekerheden zijn verstrekt voor de lening. De ouders hebben dus geen recht van hypotheek en kunnen bij niet-betaling geen beslag leggen op de woning. Omdat zij hierdoor een groter risico lopen om hun geld niet terug te krijgen, is in hun ogen een veel hogere rente dan gebruikelijk verantwoord. Tip. Waarschijnlijk ontvangt het echtpaar een deel van de betaalde rente via een schenking door de ouders weer terug. Zo is een kasrondje ontstaan waarbij er maximaal wordt geprofiteerd van de hypotheekrenteaftrek.


Stanpunt Belastingdienst

Rente is te hoog. Volgens de belastinginspecteur wijkt de gehanteerde rente van 9% te veel af van hetgeen gebruikelijk is. Een rente van ongeveer 3% zou op het moment van afsluiten van de lening gelden voor een hypotheek met dezelfde rentevaste periode. Uiteraard kent een dergelijke lening wel een zekerheidsstelling in de vorm van een hypotheekrecht, maar het verdrievoudigen van de rente als gevolg van het ontbreken hiervan gaat de inspecteur te ver. Daarbij speelt tevens een rol dat de man over meer dan voldoende arbeidsinkomen beschikt om de rente en aflossing op de lening te voldoen. Volgens de inspecteur is hierdoor het risico op het niet voldoen aan de financiële verplichtingen door het echtpaar erg klein.


Wat zegt de rechter?

Rente van 4,5% is voldoende.

Uiteindelijk komt de zaak voor de rechter. Deze oordeelt dat een rente van 9% inderdaad veel te gortig is. Uitgaande van een zakelijke rente van 3% in gevallen waarin er een zekerheidsrecht wordt verstrekt, acht de rechtbank in deze situatie een rente van 4,5% meer dan voldoende.


Meerdere is schenking.

Dit betekent dat de Belastingdienst slechts voor deze lagere rente de hypotheekrenteaftrek hoeft te accepteren. Hetgeen door het echtpaar meer wordt betaald op de lening, wordt als een schenking van hen aan hun (schoon)ouders aangemerkt.


Niet overdrijven

Steeds vaker. Het financieren van een eigen woning met een lening van ouders komt steeds vaker voor. De overspannen huizenmarkt en strengere hypotheekregels zijn hier de oorzaak van. Vaak wordt hierbij een relatief hoge rente gehanteerd in combinatie met een schenking door de ouders aan het kind. Betekent deze uitspraak nu dat dit niet meer mogelijk is? Dat is zeker niet het geval. Let op. Wel maakt deze uitspraak duidelijk dat men het niet te bont moet maken. Een hogere rente doordat ouders meer risico lopen dan de bank, is zeker verdedigbaar. Maar 9% waar 3% zakelijk is, is te veel van het goede.


De hoogte van een zakelijke rente is afhankelijk van de leningsvoorwaarden (zekerheid, looptijd, aflossing, rentevastperiode), alsmede de financiële situatie van de schuldenaar (inkomen, vermogenspositie). De rechter vond een rente van 9% veel te hoog, dit werd gecorrigeerd tot 4,5%.